Waterafvoer tuin zonder riool: infiltreren op Soester zand en veen
Op zandgrond laat u regenwater wegzakken met grind of een infiltratievoorziening. Op veen of bij hoog grondwater is drainage vaak nodig.
U voert water uit uw tuin zonder riool af door het op eigen grond te laten wegzakken. Dat kan via een grindstrook, een wadi, infiltratiekratten of een drainagebuis. Op zandgrond werkt dit meestal goed. Op veen of bij hoog grondwater vraagt het meer zorg. In Soest is dit een actuele vraag. De gemeente wil regenwater zo veel mogelijk uit het riool houden. Op veel plekken lopen hemelwater en afvalwater namelijk samen door een gemengd stelsel, en dat kan bij zware regen overstorten. Ook de bodem verschilt sterk binnen de gemeente: vooral zand, deels afgegraven hoogveen en klei langs de Eem. Wat in de ene tuin vanzelf wegzakt, blijft in een andere tuin staan. Dit artikel helpt u kiezen en laat zien wanneer hulp nodig is.
Waterafvoer tuin zonder riool: welke opties zijn er?
Zonder riool vangt u regenwater op eigen terrein op en laat u het in de bodem zakken. De bekende opties zijn een grindstrook, een wadi, infiltratiekratten en een drainagebuis. Welke vorm past, hangt af van de hoeveelheid water en van hoe snel uw grond het opneemt. Een wadi is een ondiepe laagte met gras of planten. Regenwater blijft daar even staan en zakt daarna weg. Het voordeel is dat u ziet wat er gebeurt. Infiltratiekratten zijn holle bakken die u ingraaft en in doek verpakt. Ze bergen veel water op weinig ruimte. Maar u ziet niet wanneer ze vollopen of dichtslibben. Een grindkoffer is eenvoudig, maar kan minder water bergen. Een drainagebuis helpt vooral als gras nat blijft door een slecht doorlatende laag. Zet altijd een bladvanger of zandvang vóór kratten en buizen. Dan komen bladeren en zand er niet in. Let ook op de plek. Water dat vlak naast de gevel wegzakt, kan bij de fundering of in de kruipruimte terechtkomen. Leg de opvang daarom verder de tuin in, met afschot van het huis af. Een regenton is een aanvulling, geen oplossing. Bij een stevige bui is hij snel vol en moet het overschot alsnog ergens heen.
Werkt infiltreren op de zandgrond in Soest?
Op de meeste plekken in Soest werkt infiltreren goed, omdat de ondergrond grotendeels uit zand bestaat. Zand laat regenwater vlot door. Hoe hoger en droger uw tuin ligt, hoe beter een grindkoffer of krat zijn werk doet. Een oude beschrijving van de gemeente noemt vooral zand uit de ijstijd, met daarnaast afgegraven hoogveen en klei langs de Eem. Het grondwater stroomt van de Utrechtse Heuvelrug naar het lager gelegen Soesterveen. In de hogere delen zakt regenwater dus dieper weg dan in de lage delen. De gemeente maakt zelf ook gebruik van die zandbodem. In de Irenelaan komt naast het nieuwe riool een infiltratieriool. In Soest-Zuid wordt het riool in onder meer de Eikenlaan, Buntweg, Bosstraat en Schoutenkampweg zo aangepast dat regenwater de natuur in gaat. Toch kan ook op zand de bovenlaag tegenwerken. In veel tuinen ligt een verdichte laag van ophoogzand, puin of oude bestrating. Daar blijft water op staan, terwijl het zand eronder het prima zou opnemen. Test het daarom vooraf. Graaf een gat op de plek waar de voorziening moet komen, vul het met water en kijk hoe snel het wegzakt. Gaat dat traag, dan helpt het vaak om dieper te graven tot u schoon zand bereikt. In Soest-Zuid liggen villa's op grote percelen. Daar is meestal ruimte genoeg voor een wadi.
Infiltreren in Klaarwater, Smitsveen en Overhees: wat is anders?
In Klaarwater, Smitsveen en Overhees neemt de bodem minder water op dan op het hogere zand. Deze wijken liggen in het Soesterveen, waar het grondwater vaak hoog staat. Brede, ondiepe oplossingen werken hier beter dan diepe kratten. Een krat die in het grondwater staat, is al vol voordat het regent. Het grondwater van de Heuvelrug stroomt juist naar dit lage gebied. Voor Overhees is het maaiveld boven het veen gemiddeld een meter opgehoogd. Volgens de lokale krant spelen daar al heel lang problemen met grondwater. In de vijvers van de wijk zitten kleine stuwen om het peil te regelen. Klaarwater is grotendeels gebouwd tussen 1965 en 1975, Smitsveen tussen 1967 en 1972. Veel tuinen zijn daar klein, en bij de drive-inwoningen in Smitsveen is de tuin soms een strook achter de garage. Kies dan voor minder tegels, een plantvak dat even onder water mag staan en een regenton met overloop naar dat vak. Graaf niet dieper dan nodig. Veen kan inklinken als het droogvalt, en in de lage delen rond de Eem is bodemdaling een bekend aandachtspunt. Op 1 augustus 2025 rukte de brandweer uit voor wateroverlast in de Veenbesstraat in Smitsveen. Dat laat zien dat water hier bij een flinke bui snel blijft staan. Twijfelt u, laat dan eerst de grondwaterstand in uw tuin bekijken voordat u gaat graven.
Wat kunt u zelf doen aan een natte tuin?
Begin met minder verharding en een goede helling van het huis af. Leid daarna de regenpijp naar een plantvak, grindstrook of wadi in plaats van naar het riool. Dat zijn klussen die u meestal zelf kunt doen, zonder dure materialen. Haal tegels weg waar u ze niet nodig hebt. Elke vierkante meter groen neemt water op dat anders naar de laagste plek loopt. Gebruik op paden en de oprit bestrating met open voegen of grastegels. Zaag de regenpijp boven de grond af en zet er een bladvanger op. Laat het water via een goot of stenen strook minstens buiten de directe omgeving van de gevel uitstromen. Een regenton vangt het eerste water op. Sluit de overloop aan op het plantvak, niet op de tegels. Een groen dak op een schuur of uitbouw houdt ook water vast. Controleer jaarlijks uw putjes en de zandvang. Schep er zand en bladeren uit voordat het najaar begint. Weet waar uw leidingen lopen voordat u graaft. In tuinen van oudere woningen lopen soms nog afvoeren van regenpijpen naar het riool die niemand meer kent. Wilt u die afsluiten, doe dat dan pas als het nieuwe opvangpunt klaar is. Zo voorkomt u dat het water tijdelijk nergens heen kan.
Hoe voorkomt u wateroverlast in de tuin bij hoosbuien?
Ontwerp uw tuinafvoer voor de piekbui, niet voor gewone regen. Zorg voor een veilige overloop die het teveel naar een lager deel van de tuin leidt, weg van huis en schuur. Houd daarnaast zandvangen, putjes en straatkolken schoon. Hoe hard het kan gaan, bleek bij een hoosbui in Soest waarbij 60 tot 70 millimeter viel in minder dan twee uur. Water bleef toen staan op de Di Lassostraat en de Soesterbergsestraat. De gemeente gaf aan dat geen enkel rioolstelsel zulke hoeveelheden in korte tijd kan verwerken. Op 7 mei 2023 liep aan de Laanstraat water in een tuin, huis en schuur, omdat een gemeentelijke afvoer verstopt was. Uw eigen opvang moet zo'n situatie dus kunnen opvangen, ook als de straat het even niet aankan. Een wadi die vol mag lopen, is daarbij beter dan een krat zonder zichtbare overloop. Leg de overloop op het laagste punt van de opvang. Laat dat water uitkomen in gras of beplanting, niet tegen de gevel. Controleer na elke zware bui of alles weer leeg is. Blijft er water staan, dan is de bodem verzadigd of de voorziening dichtgeslibd. Ziet u een verstopte kolk op straat, meld die dan via www.soest.nl. De kolk wordt daarna schoongemaakt, maar dat kan soms een week duren.
Wanneer heeft u een vakman nodig voor tuinafvoer?
Schakel een vakman in als water blijft staan terwijl er wel een voorziening ligt, als de regenpijp overloopt of als er water in de kruipruimte of het huis komt. Dan zit er vaak een verstopping of een fout in de aanleg die u van bovenaf niet ziet. Herkenbare signalen zijn een borrelende putdeksel, een regenpijp die bij regen gaat lekken en gras dat dagen nat blijft boven een drainagebuis. Ook een muffe geur bij een putje wijst op stilstaand water. Boomwortels zijn een bekende oorzaak. In de Prins Hendriklaan drukken wortels zelfs stenen en tegels scheef. In buizen groeien ze naar het water toe en sluiten ze de doorgang af. In gebieden met kwel, zoals de Eempolder, kleurt ijzerhoudend grondwater de bodem roestbruin door ijzerbacteriën. Zo'n afzetting kan ook drainagebuizen vernauwen. Een vakman kan de leiding doorspuiten en met een camera bekijken waar het probleem zit. Zo weet u of reinigen genoeg is of dat een deel vervangen moet worden. Hangt de tuinafvoer nog aan het riool, kijk dan eerst in de erfgrensput. Staat daar water in, dan ligt het probleem bij de gemeente. Is die put leeg, dan zit de verstopping in uw eigen leiding. Graaf niet zelf bij infiltratiekratten die het niet meer doen. Het doek scheurt snel en dan spoelt er zand in.
Wat kost hulp bij een verstopte tuinafvoer in Soest?
Hulp van ons kost een starttarief van 150 euro, plus 25 euro per kwartier dat we aan het werk zijn. Het totaalbedrag hangt dus vooral af van hoe lang het werk duurt. Een vast eindbedrag vooraf geven we niet, omdat elke tuin anders is. U kunt de tijd wel beperken. Zorg dat putjes, de zandvang en de erfgrensput vrij liggen en niet onder tegels of planten verstopt zitten. Weet ongeveer waar uw regenpijpen naartoe lopen en of er kratten of drainage in de tuin liggen. Een schets of oude bouwtekening helpt ook. Ligt de verstopping in het gemeentelijke deel, dan betaalt de gemeente. Kijk daarom eerst in de erfgrensput voordat u belt. Voor het afkoppelen van regenwater geeft de gemeente subsidie. Dat kan een deel van de kosten van een nieuwe opvang dekken. We werken al 30 jaar aan afvoeren en riolering en kennen de verschillen tussen de zandgrond en de lage veenwijken. Bel 035-2057549 en beschrijf wat u ziet. Dan kunt u samen inschatten of het om een snelle ontstopping gaat of om een groter probleem.
Afkoppelen in Soest: subsidie, regels en wie betaalt?
De gemeente Soest geeft subsidie als u regenwater loskoppelt van het riool. Het geld gaat naar opvang op eigen terrein. U bent zelf verantwoordelijk voor de afvoer van de erfgrensput tot en in uw huis. De gemeente zorgt voor het stuk tussen het gemeentelijk riool en de erfgrensput. Voor de subsidie gelden voorwaarden. Het regenwater moet nu nog naar het gemengde riool gaan. Het af te koppelen schone oppervlak moet minstens 20 vierkante meter zijn. De bijdrage is maximaal 10 euro per vierkante meter. Daarnaast kent de gemeente een subsidie voor groene daken en een bijdrage voor een regenton of compostvat. Kijk voor de actuele voorwaarden op de subsidiepagina van de gemeente, want budgetten kunnen op raken. Krijgt u een nieuwe rioolaansluiting, dan legt de gemeente die aan tot de erfgrens. Op uw eigen terrein regelt u de riolering zelf. Voor verstoppingen geldt een duidelijke regel. Staat er water in de erfgrensput, dan bel u de gemeente. Er komt dan binnen vier uur een aannemer en de gemeente betaalt. Is de put leeg, dan zit de verstopping in uw eigen leiding en schakelt u zelf een loodgieter of ontstoppingsbedrijf in. Afgevoerd afvalwater gaat naar de rioolwaterzuivering van Waterschap Vallei en Veluwe in Soest.
Samenvatting
Water uit de tuin kunt u in Soest vaak goed zelf in de bodem laten zakken. Werk in deze stappen. Eén: test met een gegraven gat hoe snel uw grond water opneemt. Twee: kies op zand voor een grindkoffer, wadi of krat, en in Klaarwater, Smitsveen of Overhees voor brede, ondiepe oplossingen. Drie: leg alles met afschot van het huis af en zorg voor een veilige overloop. Vier: houd zandvangen en putjes schoon. Vijf: vraag subsidie aan voor afkoppelen. Zes: kijk bij problemen eerst in de erfgrensput en bel bij een verstopping in uw eigen leiding 035-2057549.
Veelgestelde vragen
Mag ik regenwater in mijn eigen tuin laten wegzakken in Soest?
Werkt een infiltratiekrat bij hoog grondwater?
Hoe weet ik of de verstopping bij mij of bij de gemeente zit?
Welke subsidie is er voor regenwater in de tuin?
Bronnen
- Gemeente Soest, rioolverstopping melden — Legt uit wie verantwoordelijk is voor welk deel van het riool en wat u doet bij water of geen water in de erfgrensput.
- Gemeente Soest, subsidie afkoppelen regenwater — Beschrijft de subsidie voor het loskoppelen van regenwater van het riool.
- Gemeente Soest, regenwater afkoppelen — Toelichting van de gemeente op waarom regenwater beter in de bodem kan zakken dan in het riool.
- Historische Vereniging Soest, aardrijkskundige beschrijving — Historische beschrijving van de Soester bodem met zand, afgegraven hoogveen en klei langs de Eem.
Meer achtergrondinformatie
Meer informatie over riolering en rioolbeheer vindt u bij Stichting RIONED, de Nederlandse kennisorganisatie voor rioolbeheer.
Vragen over uw situatie?
Bel 24/7 en spreek direct een monteur, ook over uw erfgrensput.
Bel 035-2057549